{"id":4305,"date":"2023-10-16T12:42:13","date_gmt":"2023-10-16T10:42:13","guid":{"rendered":"https:\/\/tur-nieruchomosci.pl\/blog\/?p=4305"},"modified":"2023-10-20T13:37:05","modified_gmt":"2023-10-20T11:37:05","slug":"mieszkania-w-prl-co-warto-o-nich-wiedziec","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/tur-nieruchomosci.pl\/blog\/mieszkania-w-prl-co-warto-o-nich-wiedziec\/","title":{"rendered":"Mieszkania w PRL – co warto o nich wiedzie\u0107?"},"content":{"rendered":"\n

W ka\u017cdym polskim mie\u015bcie znajduj\u0105 si\u0119 bloki z wielkiej p\u0142yty, kt\u00f3re powsta\u0142y z okresie PRL-u. Wbrew pierwotnym za\u0142o\u017ceniom, kt\u00f3re nie wr\u00f3\u017cy\u0142y im d\u0142ugiej \u017cywotno\u015bci, nadal s\u0105 zamieszkiwane przez miliony Polak\u00f3w, a osiedla z wielkiej p\u0142yty kusz\u0105 zieleni\u0105 oraz dobrze rozwini\u0119t\u0105 infrastruktur\u0105 handlowo-us\u0142ugow\u0105 i edukacyjn\u0105. Mieszkania z PRL nadal stanowi\u0105 wa\u017cny element polskiego rynku nieruchomo\u015bci, dlatego warto przyjrze\u0107 si\u0119 im bli\u017cej. Przygotowali\u015bmy kr\u00f3tki materia\u0142 dzi\u0119ki kt\u00f3remu dowiesz si\u0119 jak wygl\u0105da\u0142y mieszkania w PRL oraz na czym polega\u0142a gospodarka mieszkaniowa tego okresu.<\/p>\n\n\n\n

PRL – gospodarka mieszkaniowa od wojny do lat 70.<\/h2>\n\n\n\n

W czasie wojny w Polsce zosta\u0142o zniszczonych ok. 2 mln mieszka\u0144, a sytuacja mieszkaniowa by\u0142a katastrofalna. W zwi\u0105zku z tym w\u0142adze postanowi\u0142y odg\u00f3rnie uregulowa\u0107 kwestie mieszkaniowe i dekretem Bieruta wprowadzono przymusow\u0105 gospodark\u0119 mieszkaniow\u0105. Oznacza\u0142a ona, \u017ce pa\u0144stwo, a w\u0142a\u015bciwie Rada Narodowa, mia\u0142o mo\u017cliwo\u015b\u0107 dokwaterowania obcych os\u00f3b do mieszka\u0144 o wi\u0119kszej powierzchni. Nie mia\u0142o przy tym znaczenia, \u017ce w\u0142a\u015bciciel wynajmowa\u0142 cz\u0119\u015b\u0107 swojego mieszkania, bo decyzja odg\u00f3rna by\u0142a wa\u017cniejsza ni\u017c umowa najmu.<\/p>\n\n\n\n

Dokwaterowanie nowych lokator\u00f3w nie by\u0142o uzgadnianie z w\u0142a\u015bcicielem mieszkania, co by\u0142o oczywistym pogwa\u0142ceniem prawa w\u0142asno\u015bci. Zamieszkiwanie wi\u0119kszych mieszka\u0144 przez r\u00f3\u017cne rodziny, z kt\u00f3rych ka\u017cda mia\u0142a sw\u00f3j pok\u00f3j oraz prawo korzystania ze wsp\u00f3lnej kuchni oraz \u0142azienki (o ile by\u0142a), bardzo cz\u0119sto rodzi\u0142o konflikty i ostatecznie w 1956 roku zarzucono ten spos\u00f3b rozwi\u0105zywania problem\u00f3w mieszkaniowych.<\/p>\n\n\n\n

Za czas\u00f3w Gomu\u0142ki czyli w okresie od 1956 do 1971 roku budownictwo mieszkaniowe przesz\u0142o w faz\u0119 budownictwa sp\u00f3\u0142dzielczego. Mo\u017cna te\u017c by\u0142o w tym okresie zaci\u0105ga\u0107 kredyty na budow\u0119 dom\u00f3w jednorodzinnych. Budowano du\u017co, ale mieszkania budowane w tym okresie charakteryzuj\u0105 si\u0119 niskim standardem. Uprawiano budownictwo oszcz\u0119dno\u015bciowe, czego efektem by\u0142y m.in. \u015blepe kuchnie, niskie pomieszczenia, niewielkie okna. Wiele mieszka\u0144 oddawanych do u\u017cytku nie mia\u0142o tynk\u00f3w, a ich funkcjonalno\u015b\u0107 pozostawia\u0142a wiele do \u017cyczenia. Mimo tego kolejki po w\u0142asne mieszkanie sp\u00f3\u0142dzielcze <\/a>by\u0142y bardzo d\u0142ugie, bo niedob\u00f3r mieszka\u0144 by\u0142 ogromny. W ci\u0105gu 15 lat wybudowano ponad 2,3 mln mieszka\u0144, ale mimo tego na mieszkanie czeka\u0142o si\u0119 od kilku do nawet kilkunastu lat.<\/p>\n\n\n\n

W latach 70., gdy do w\u0142adzy doszed\u0142 Gierek, budownictwo jeszcze przyspieszy\u0142o. W ci\u0105gu 10 lat wybudowano ponad 2,4mln mieszka\u0144, co daje 240 tys. mieszka\u0144 rocznie. Rekordowy pod tym wzgl\u0119dem by\u0142 rok 1978, gdy oddano do u\u017cytku ponad 283 tys. mieszka\u0144. Rekord ten nigdy p\u00f3\u017aniej nie zosta\u0142 pobity, a we wsp\u00f3\u0142czesnej Polsce najwi\u0119cej mieszka\u0144 wybudowano w 2022 roku, ale liczba ta wynios\u0142a 238 tys. czyli o 45 tys. mniej.<\/p>\n\n\n\n

W latach 80. liczba budowanych mieszka\u0144 nieco spad\u0142a, ale nadal oscylowa\u0142a ona od 130-195 tys. rocznie. Mimo tego nadal miliony Polak\u00f3w nie mia\u0142y w\u0142asnego lokum, a czas oczekiwania na w\u0142asne mieszkanie nie spada\u0142, ale r\u00f3s\u0142. Problemy mieszkaniowe i czas oczekiwania na mieszkanie by\u0142y jednym z element\u00f3w postulat\u00f3w wysuwanych przez strajkuj\u0105cych i by\u0142y wa\u017cnym aspektem w procesie przemian ustrojowych.<\/p>\n\n\n\n

Z czego budowano mieszkania w PRL?<\/h2>\n\n\n\n

W okresie powojennym a\u017c do roku 1970 przeci\u0119tna powierzchnia mieszkania budowanego w PRL-u wynosi\u0142a ok. 50m2. Jak ju\u017c wspomnieli\u015bmy w tym czasie kr\u00f3lowa\u0142a polityka oszcz\u0119dno\u015bci, a do budowy cz\u0119sto by\u0142y wykorzystywane materia\u0142y rozbi\u00f3rkowe. Zosta\u0142o rozebranych wiele dom\u00f3w na Ziemiach Odzyskanych, a ceg\u0142y uzyskane z ich rozbi\u00f3rki by\u0142y przewo\u017cone m.in. do Warszawy, gdzie trwa\u0142a gigantyczna odbudowa miasta. W tym czasie wielkim placem budowy by\u0142a r\u00f3wnie\u017c Nowa Huta, na terenie kt\u00f3rej powstawa\u0142o tysi\u0105ce mieszka\u0144. By\u0142y to w wi\u0119kszo\u015bci mieszkania jedno lub dwupokojowe, ale zwykle z jasn\u0105 kuchni\u0105 i w\u0142asn\u0105 \u0142azienk\u0105. Dla ich mieszka\u0144c\u00f3w by\u0142y to cz\u0119sto pierwsze mieszkania, w kt\u00f3rych woda lecia\u0142a z kranu, a w mieszkaniu znajdowa\u0142 si\u0119 pe\u0142ny w\u0119ze\u0142 sanitarny.<\/p>\n\n\n\n

W latach 70. budowano g\u0142\u00f3wnie z wielkiej p\u0142yty czyli z gotowych element\u00f3w prefabrykowanych, kt\u00f3re na budowie by\u0142y ze sob\u0105 \u0142\u0105czone. Problemem by\u0142a jednak niska jako\u015b\u0107 tych element\u00f3w, co uniemo\u017cliwia\u0142o ich szczelne \u0142\u0105czenie. W efekcie powstawa\u0142y szpary w budynkach, przez kt\u00f3re ci\u0105gn\u0105\u0142 ch\u0142\u00f3d i tu\u017c po budowie trzeba by\u0142o wprowadza\u0107 poprawki. Na niekt\u00f3re budowy elementy te by\u0142y przywo\u017cone z fabryki, a na innych p\u0142yty wytwarzano na miejscu, tworz\u0105c prowizoryczne fabryki p\u0142yt na budowie.<\/p>\n\n\n\n

Ze wzgl\u0119du na fuszerk\u0119 w trakcie budowy mieszkania w PRL by\u0142y bardzo s\u0142abo wyciszone. Przez \u015bciany, piony i otwory przy rurach od c.o. s\u0142ycha\u0107 by\u0142o rozmowy s\u0105siad\u00f3w. I to nie tylko tych najbli\u017cszych, ale r\u00f3wnie\u017c mieszkaj\u0105cych na bardziej odleg\u0142ych pi\u0119trach.<\/p>\n\n\n\n

Budowa mieszka\u0144 z prefabrykowanych p\u0142yt sprawi\u0142a, \u017ce w wielu miastach w Polsce budowano bloki <\/a>wed\u0142ug tych samych projekt\u00f3w. W ka\u017cdej klatce mieszkania by\u0142y takie same, a kolejne bloki by\u0142y do siebie bli\u017aniaczo podobne. Trudno si\u0119 dziwi\u0107, \u017ce po zakrapianym wieczorze mo\u017cna by\u0142o pomyli\u0107 nie tylko blok, ale r\u00f3wnie\u017c klatk\u0119 czy pi\u0119tro.<\/p>\n\n\n\n

Jak wygl\u0105da\u0142y mieszkania w PRL-u?<\/h2>\n\n\n\n

Podobie\u0144stwo mieszka\u0144 w PRL-u objawia\u0142o si\u0119 nie tylko identycznym uk\u0142adem wn\u0119trza, ale r\u00f3wnie\u017c bardzo podobnym wyposa\u017ceniem. Kr\u00f3lowa\u0142y meblo\u015bcianki, kt\u00f3re zajmowa\u0142y jedn\u0105 ze \u015bcian w du\u017cym pokoju, kt\u00f3rego nikt nie nazywa\u0142 salonem. W meblo\u015bciance by\u0142a zar\u00f3wno szafa ubraniowa, jak i rega\u0142 na ksi\u0105\u017cki, witryna, w kt\u00f3rej prezentowano kryszta\u0142y i inne szk\u0142o u\u017cytkowe oraz barek, pe\u0142en r\u00f3\u017cnego rodzaju trunk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n

Najwi\u0119kszy pok\u00f3j cz\u0119sto pe\u0142ni\u0142 kilka funkcji. W ci\u0105gu dnia pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 pokoju dziennego i jadalni, gdy\u017c kuchnia by\u0142a za ma\u0142a, by w niej ustawi\u0107 st\u00f3\u0142, a w nocy zamienia\u0142 si\u0119 w sypialni\u0119 rodzic\u00f3w. Do spania s\u0142u\u017cy\u0142a im wersalka, kt\u00f3ra w ci\u0105gu dnia zamienia\u0142a si\u0119 w sof\u0119.<\/p>\n\n\n\n

W mieszkaniach, w kt\u00f3rych brakowa\u0142o oddzielnego pokoju dla dzieci, du\u017cy pok\u00f3j by\u0142 dzielony na dwie cz\u0119\u015bci, a do podzia\u0142u nierzadko s\u0142u\u017cy\u0142a meblo\u015bcianka. Dzi\u0119ki temu doro\u015bli i dzieci mia\u0142y cho\u0107 odrobin\u0119 prywatno\u015bci, kt\u00f3rej nie zapewni\u0142oby mieszkanie w jednej wsp\u00f3lnej przestrzeni.<\/p>\n\n\n\n

Podw\u00f3jne funkcje mebli to typowe rozwi\u0105zania z tamtego okresu. \u0141awost\u00f3\u0142 czy p\u00f3\u0142kotapczan to klasyki, kt\u00f3re zna ka\u017cdy, kto wychowywa\u0142 si\u0119 w tamtym okresie. P\u00f3\u0142kotapczan czyli po\u0142\u0105czenie rega\u0142u z \u0142\u00f3\u017ckiem, kt\u00f3re na dzie\u0144 mo\u017cna by\u0142o z\u0142o\u017cy\u0107 to typowe wyposa\u017cenie pokoju dzieci\u0119cego. Niewielki rozmiar pokoju sprawia\u0142, \u017ce roz\u0142o\u017cenie \u0142\u00f3\u017cka powodowa\u0142o zaj\u0119cie niemal ca\u0142ego wolnego miejsca na pod\u0142odze, wi\u0119c p\u00f3\u0142kotapczan pozwoli\u0142 nieco tej przestrzeni odzyska\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Typowe dla okresu PRL-u by\u0142y tak\u017ce pod\u0142ogi z p\u0142ytek PCV, nieszczelne drewniane okna i \u017celiwne kaloryfery. W oknach niemal zawsze wisia\u0142y firanki, a na parapetach okiennych sta\u0142y liczne kwiaty doniczkowe, w tym paprotki, jednoznacznie kojarzone z tym okresem.<\/p>\n\n\n\n

Wiele z tych mebli, zw\u0142aszcza z pocz\u0105tkowego okresu PRL-u, gdy wytwarzano je z drewna i fornirowano na wysoki po\u0142ysk, ciesz\u0105 si\u0119 du\u017c\u0105 popularno\u015bci\u0105 do dzisiaj. Mieszkanie wyposa\u017cone w takie meble jest bardzo trendy, a internet jest pe\u0142en poluj\u0105cych na takie meble. Wiele z nich to prawdziwe pere\u0142ki polskiego designu, a projekty te dzi\u015b s\u0105 nazywane kultowymi.<\/p>\n\n\n\n

\n\n\n\n

Pomocne materia\u0142y:<\/strong><\/p>\n\n\n\n